Karaman Haberi | Güncel Karaman Haberleri

Gündem

🥯 Simitçi Niyazi Amca: Şehrin Hafızasında İz Bırakan Bir Emek ve Onur Hikâyesi

1908'de doğan ve 2002'de vefat eden Simitçi Niyazi Saygı; ses ve para tanıma ustalığı, öğrencilere açtığı veresiye defteri, pişmaniye ve macun geleneği ile yedi çocuğunu okutan unutulmaz bir şehir hafızası olarak yaşatılıyor. 🏛️✨

Umut Acar • 20 Kasım 2026, 01:01 • 5 dk okuma

🎯 Roma Heykellerini Andıran Bakışlar ve Özenli Bir Duruş

Şehir hafızasının en özel simalarından biri olan Simitçi Kör Niyazi Amca, görenleri ilk anda etkileyen bir görünüme sahipti. Gözbebekleri bulunmayan yüzünün göz bölgesinde, tıpkı antik Roma heykellerindekiler gibi iki boşluk yer alırdı. Uçları inceltilip yukarı kaldırılmış bıyıklarıyla tarih kitaplarındaki Resneli Niyazi'yi andıran Niyazi Saygı, orta boyu ve her daim tertemiz elbiseleriyle dikkat çekerdi. Kravat takmasa da giyimindeki özen nedeniyle sanki tek eksiği kravatmış gibi bir izlenim bırakırdı. 👔🎩

🧠 Ses, Hafıza ve Para Tanımadaki Olağanüstü Ustalık

Görme engeline sahip olmanın getirdiği pek çok yeteneği bünyesinde toplayan Niyazi Amca, keskin bir ses tanıma ve güçlü bir hafıza uzmanlığına sahipti. Kâğıt paraları tanıma konusunda da son derece mahirdi; gören birinin bile kolayca yanılabileceği durumlarda onu yanıltmak neredeyse imkânsızdı.

Onurun ve emeğin timsali olan Niyazi Amca'nın dilendiği hiç görülmemişti. Hak etmediği hiçbir şeyi kabul etmeyen yapısı vardı; örneğin beş kuruşluk bir simit için verilen on kuruşun para üstü alınmazsa mutlaka geri verir, üstelik bu durumdan kırgınlık duyduğunu da belli ederdi. ⚖️🪙

🏫 Okul Önleri, Veresiye Güveni ve Özel Yelek Düzeni

Gözlerini ne zaman ve nasıl kaybettiği tam olarak bilinmese de sabahın ilk ışıklarında, simit çıkaran tek fırının önünde hazır beklerdi. Her gün okulların programına göre belirlediği sayıda simidi alarak yola koyulurdu. Satış sırasında bağırmayı edepsizlik sayar, yalnızca tepsisindeki simitlerin taze olduğunu duyurmak için düzgün ve tok bir sesle "Simit, simit... Taze simitler..." demeyi tercih ederdi. 🥖🔔

Yaz kış üzerinden çıkarmadığı özel dikim yeleği ise iş hayatındaki düzenin bir göstergesiydi. Pek çok cebi bulunan bu yelekte, her cep aynı değerdeki paralar için ayrılmıştı; para üstü verirken şaşırmamasının ardında bu titiz organizasyon yatıyordu.

Öğrencilerle kurduğu bağ ise bambaşkaydı. O gün cebinde parası olmayan öğrencilere veresiye simit verir, ertesi gün borçlusunu sesinden tanıyarak borcunu nazikçe hatırlatırdı. Ailecek işe çıktıkları günlerde okul önlerine dağılırlardı; diğer simitçilerin yaklaşmasından rahatsızlık duyulsalar da çocukların gözünde Niyazi Amca'nın yeri ayrıydı ve ondan başka simitçiye itibar edilmezdi. 📚🤝

🍬 Macun, Şamtatlısı ve Kış Gecelerinin Pişmaniye Ustası

Niyazi Amca yalnızca simitçi değil, aynı zamanda sevilen bir macun ve pişmaniye ustasıydı. Elli-altmış santim çapındaki çinko kaplı yuvarlak tepsinin ortadan kenarlara ayrılan bölümlerinde farklı renklerde macunlar yer alırdı. Şeker maltı ve glikozdan hazırlanan bu macunlar, kavak dalından kesilip kurşun kalem kalınlığında hazırlanan 10-12 santimlik çubuklara sarılarak çocuklara sunulurdu. Renkleri birbirinden farklı olsa da çocuklar bu tatlıyı ağır ağır, eriterek tüketmenin keyfini çıkarırdı. 🍭🎨

Zaman zaman yerini pişmaniyeye bırakan bu lezzetlerde, pekmezden yapılan pişmaniyeler de özel olarak hazırlanırdı. Kâğıtlara eşit miktarda sarılan pişmaniyelerin kokusu ve lezzeti çocuklara adeta cennetten gelmiş gibi görünürdü. Bir dönem şamtatlısı da yapan Niyazi Amca, uygun görüldüğünde ve ikna edildiğinde evlerde düzenlenen pişmaniye gecelerine de katılırdı.

Kış mevsiminde, uzun gecelerde ve ertesi gün dükkânların kapalı olduğu tatil günlerinde arabaşı ile pişmaniye toplantılarının bir araya geldiği o dönemlerde, pişmaniye çekmek başlı başına bir ustalık gerektirirdi:

Tereyağının katkısız kullanıldığı ve kavurma kıvamının lezzeti belirlediği bu geleneksel işte Niyazi Amca aranan ustaydı; ev sahipleri gecelerinin iddialı olması için onu davet etmeye özen gösterirdi.

🕊️ Ağır İmtihanlara Rağmen Ayakta Kalan Bir Miras

İlerleyen yaşlarda kolunun gücü azaldığı için pişmaniye çekemez hale gelen Niyazi Amca, hayatın zorluklarının yanı sıra oğlunu şehit vermenin derin acısını da yaşadı. Görme engeline ve evladını kaybetmenin ağır yüküne rağmen kimseye muhtaç olmadan ayakta durmayı başaran Niyazi Saygı, simit satarak yedi çocuğunu okuttu. 1324/1908 yılında doğan ve 27 Temmuz 2002 tarihinde vefat eden Simitçi Niyazi Amca, azmi ve onurlu duruşuyla hafızalarda derin bir iz bıraktı. 🌹🕯️

Kaynak: Kamil Uğurlu / Karaman Şehrengizi

Derleyen: Kemal Arabacı